Aklımız balık gibi oldu. Peki neyi ölçüyoruz?
İnsan dikkati, yapay zekânın “attention” mekanizması ve bir ekrandan diğerine geçen hayatımız.
Bir mesajı açıyoruz, başka bir şeye geçiyoruz; ilk ne yapmak istediğimizi unutuyoruz. “Aklımız balık gibi oldu” bu deneyimi anlatan bir benzetme. İnsan hafızasının süresini ölçen bilimsel bir sonuç değil.
Üç noktada anlayalım.
Dikkat, şu anda neye yöneldiğimizle; bellek, bilgiyi öğrenip daha sonra hatırlamamızla ilgilidir. Aynı şeyi ölçmezler.
Sık aktarılan 47 saniye, araştırmalarda bir ekranda kalıp başka yere geçmeden önce gözlenen ortalamadır. Her insanın odaklanabileceği en uzun süre değildir. [1]
Yapay zekâdaki “attention”, veriler arasındaki ilişkileri ağırlıklandıran bir hesaplamadır. İnsan dikkatiyle aynı mekanizma değildir. [2]
Bir yazıyı okurken mesaj geldiğini düşün. Mesaja cevap verip yazıya dönmen, zihninin tüm kapasitesini ölçmez; o anda yaptığın işin bölündüğünü gösterir.
Bir şeyi gerçekten unuttum mu, yoksa onu öğrenirken dikkatim sürekli başka yere mi gitti?
Kavramları sadeleştirelim
- Dikkat
- Bir bilgiye veya işe yönelme ve onu seçme süreçleri.
- Bellek
- Bilgiyi edinme, koruma ve gerektiğinde geri çağırma süreçleri.
- Bilişsel yük
- Bir işin zihnimizden istediği işlem ve takip miktarı.
Kaynağı görünür tutalım.
Başlangıç belgesiAI Attention vs. Human Focus.docx
Aşağıdaki bağlantılar, bu özetin ilgili iddialarını değerlendirmek için kullanılan kaynaklara gider. Kaynakların çoğu İngilizcedir. Kontrol: 8 Kasım 2026.
Araştırmacının ekran değiştirme ölçümleri ve bulguların kapsamı.
Transformer mimarisini tanıtan özgün makale.
Bellek güçlüklerinin farklı nedenleri ve değerlendirme.
DEHB’nin nörogelişimsel niteliği ve günlük yaşam üzerindeki etkileri.